Bền Vững

Nguồn cung Thủy sản Bền vững | Việt Nam | Alan Pham

Bền vững trong Sourcing Thủy sản

Tôi đánh giá mỗi nhà máy tôi sourcing không chỉ dựa trên chứng nhận an toàn thực phẩm — mà còn theo các tiêu chí môi trường và xã hội. Đây là những gì tôi kiểm tra và tại sao điều đó quan trọng với khách hàng của tôi.

Tại sao bền vững ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng của anh/chị

Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới. Sản lượng rất lớn — nhưng rủi ro cho người mua không kiểm tra kỹ cũng rất lớn. Quy định IUU của EU, yêu cầu SIMP của Mỹ, và các bộ quy tắc ngày càng nghiêm ngặt của nhà bán lẻ có nghĩa là lô hàng từ nhà cung cấp không tuân thủ có thể bị giữ tại biên giới hoặc bị khách hàng từ chối. Đặc biệt với người mua ở Nhật Bản và Pháp, chứng nhận và hồ sơ truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tối thiểu, không phải tùy chọn.

Bền vững còn có khía cạnh thương mại trực tiếp hơn: các nhà máy có chứng nhận thường có kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn, tỷ lệ từ chối thấp hơn và hồ sơ tốt hơn. Khi tôi đánh giá một nhà cung cấp, kiểm tra bền vững và kiểm tra chất lượng thường phát hiện ra những vấn đề giống nhau.

Tôi kiểm tra gì khi đánh giá nhà máy

Chứng nhận đang nắm giữ — và còn hiệu lực không. Tờ chứng nhận trên tường không có nghĩa gì nếu audit đã hết hạn sáu tháng trước. Tôi xác minh trực tiếp với tổ chức cấp chứng nhận.
Truy xuất nguồn gốc đến trang trại hoặc tàu cá. Nhà máy có thể cho biết lô hàng cụ thể đến từ trang trại hay chuyến đánh bắt nào không? Người mua xuất khẩu sang EU cần điều này để tuân thủ IUU. Điều này cũng nói lên rất nhiều về cách nhà máy vận hành.
Điều kiện lao động. Lực lượng lao động chế biến thủy sản của Việt Nam chủ yếu là phụ nữ. Tôi chú ý đến điều kiện làm việc, tăng ca có tự nguyện không, và liệu công nhân có được trả đúng theo hợp đồng lao động không.
Quản lý nước và xử lý nước thải. Đặc biệt quan trọng với trang trại cá tra và tôm — quản lý nước kém dẫn đến dịch bệnh, dẫn đến vấn đề chất lượng trong sản phẩm của anh/chị.
Không có vi phạm kháng sinh hoặc hóa chất. Tôi yêu cầu báo cáo kiểm tra dư lượng gần nhất và đối chiếu với danh sách chất bị cấm của thị trường nhập khẩu. Đây là điều không thể thỏa hiệp với thị trường Nhật Bản, Pháp và Mỹ.

Tổng quan về Chứng nhận

Các chứng nhận khác nhau bao phủ các khía cạnh khác nhau của chuỗi cung ứng. Bảng tham khảo nhanh:

Chứng nhận	Phạm vi	Bao gồm	Thị trường yêu cầu nhiều nhất
ASC (Aquaculture Stewardship Council)	Thủy sản nuôi trồng	Tác động môi trường, trách nhiệm xã hội, phúc lợi động vật	EU, Nhật Bản, nhà bán lẻ Mỹ
BAP (Best Aquaculture Practices)	Thủy sản nuôi trồng	An toàn thực phẩm, môi trường, phúc lợi lao động, sức khỏe động vật	Người mua Mỹ, chuỗi siêu thị
MSC (Marine Stewardship Council)	Thủy sản khai thác tự nhiên	Trữ lượng cá bền vững, bảo vệ hệ sinh thái	EU, Anh, Nhật Bản
GlobalG.A.P.	Trang trại nuôi trồng	Thực hành Nông nghiệp Tốt, an toàn thực phẩm	Siêu thị EU
HACCP	Cơ sở chế biến	Kiểm soát mối nguy an toàn thực phẩm	Tất cả thị trường (yêu cầu cơ bản)
EU Approval	Cơ sở chế biến	Đủ điều kiện xuất khẩu vào Liên minh Châu Âu	Nhà nhập khẩu EU (bắt buộc)
Đăng ký GACC	Cơ sở chế biến	Đủ điều kiện xuất khẩu sang Trung Quốc (yêu cầu từ 2022)	Nhà nhập khẩu Trung Quốc (bắt buộc)

Không phải mọi người mua đều cần mọi chứng nhận. Khi thảo luận về yêu cầu sourcing, tôi sẽ cho biết chứng nhận nào bắt buộc với thị trường của anh/chị và chứng nhận nào là tùy chọn.

Lưu ý theo từng sản phẩm

Tôm (Vannamei và Black Tiger)

Rủi ro chính cần theo dõi: dư lượng kháng sinh, đặc biệt ở các trang trại nhỏ chưa có chứng nhận chính thức. Với người mua EU và Nhật Bản, tôi chỉ làm việc với trang trại có thể cung cấp báo cáo kiểm tra dư lượng gần nhất bao phủ đầy đủ danh sách chất bị cấm của thị trường đích. Với người mua cần ASC hoặc BAP, tôi có thể xác định trang trại tuân thủ — độ sẵn có thay đổi theo mùa và khối lượng.

Cá Tra và Cá Basa

Cá tra có chứng nhận ASC rất phổ biến ở Việt Nam — có thể cung cấp nếu anh/chị cần. Vấn đề thường gặp hơn tôi thấy là nhãn sai loài (basa và tra) và tỷ lệ mạ băng không nhất quán. Tôi xác minh cả hai điều này ở cấp độ nhà máy trước khi xác nhận nhà cung cấp.

Sản phẩm Đặc sản (Bong bóng cá Basa, Fish Maw)

Các sản phẩm phụ này đến từ cùng chuỗi cung ứng cá tra. Truy xuất nguồn gốc ở đây đơn giản hơn — bong bóng đến từ cùng mẻ với fillet. Điều quan trọng hơn là vệ sinh chế biến và điều kiện sấy/bảo quản, tôi kiểm tra trực tiếp trong các chuyến thăm nhà cung cấp.

Hướng dẫn thực tế cho người mua

Một số câu hỏi nên hỏi bất kỳ nhà cung cấp thủy sản Việt Nam nào trước khi đặt hàng:

Anh/chị nắm giữ những chứng nhận nào và lần audit gần nhất là khi nào?
Có thể cung cấp truy xuất nguồn gốc đến cấp lô hàng theo trang trại hoặc tàu cá không?
Có báo cáo kiểm tra dư lượng kháng sinh và hóa chất gần nhất không?
Quy trình xử lý khi phát hiện sai lệch chất lượng trong sản xuất là gì?
Đã đăng ký GACC chưa? (Bắt buộc cho Trung Quốc từ tháng 1/2022)

Nếu anh/chị làm việc qua tôi, tôi sẽ hỏi những câu hỏi này và xác minh câu trả lời trước khi giới thiệu nhà cung cấp. Đó là một phần trong công việc của tôi. Xem dịch vụ kiểm tra và sourcing.

Liên hệ

Có câu hỏi về yêu cầu chứng nhận cho thị trường của anh/chị, hoặc về tình trạng bền vững của một danh mục sản phẩm cụ thể?

Email: vietpham8@outlook.com | WhatsApp / Zalo: +84 909 921 209